c. 3000 BC – 476
Oudheid
Van het eerste schrift tot het einde van het West-Romeinse Rijk.
In de oudheid ontstonden de eerste steden, staten en geschreven teksten, in Mesopotamië, Egypte en later Griekenland en Rome. Onze streken kwamen pas laat in beeld, toen Julius Caesar Gallië veroverde. Daarna hoorden ze eeuwenlang bij het Romeinse Rijk, met steden, wegen, Latijn en uiteindelijk het christendom.
DraftNot yet reviewed by a historian or history teacher.For now, Spoor's content is in Dutch only. The translation follows once it has been reviewed.
Start here: Caesar en de BelgenWhy these borders
De oudheid begint met het schrift, rond 3000 v.Chr., en eindigt in 476, toen de laatste West-Romeinse keizer werd afgezet. Beide grenzen zijn afspraken. In onze streken leefden mensen rond 3000 v.Chr. nog zonder schrift, en in 476 veranderde het dagelijks leven hier niet plots: de Romeinse greep was al eerder verzwakt, en het Oost-Romeinse Rijk bleef nog bijna duizend jaar bestaan.
How people lived
In onze streken leefden lange tijd boeren in kleine nederzettingen, die brons en later ijzer leerden bewerken.
Na de Romeinse verovering ontstonden steden zoals Tongeren, met tempels, badhuizen en markten, en grote landbouwbedrijven op het platteland, de villa's.
Het Latijn werd de taal van bestuur en handel, maar veel mensen bleven hun eigen taal spreken.
Vanaf de 4e eeuw verspreidde het christendom zich, eerst in de steden en langzaam op het platteland.
What changed
- Het schrift maakte wetten, belastingen, geschiedschrijving en literatuur mogelijk.
- Grote rijken ontstonden, met legers, wegen en een centraal bestuur.
- Onze streken werden deel van het Romeinse Rijk en van een wereld die tot in Afrika en Azië reikte.
- Het christendom werd van een vervolgde groep de godsdienst van het rijk.
How we know
- Teksten
- Geschiedschrijvers en schrijvers, zoals Caesar en Tacitus, die ook over onze streken schreven.
- Inscripties
- Teksten in steen en metaal, op grafstenen, mijlpalen en altaren.
- Archeologie
- Opgegraven steden, villa's, wegen, munten en aardewerk.
Where historians differ
- Wie de 'Belgae' precies waren en welke taal ze spraken, is niet helemaal duidelijk.
- Waarom het West-Romeinse Rijk viel, is een van de oudste discussies in de geschiedenis: interne crisis, druk van buitenaf, of eerder een langzame verandering dan een val.
- Hoe snel en hoe diep het christendom hier doordrong vóór de middeleeuwen, is moeilijk te meten.
On the map
The great Roman road from Boulogne via Bavay and Tongeren to Cologne, linking the coast to the Rhine.
Drawn by us and roughly simplified: the map shows where, not exactly how far. Rivers and today's borders are there for orientation.
Moments in this era
Caesar en de Belgen
Tussen 57 en 53 v.Chr. onderwerpt Julius Caesar de stammen in het noorden van Gallië, die hij Belgen noemt. De Nerviërs en later de Eburonen onder Ambiorix bieden hevig verzet. We kennen het verhaal bijna alleen uit Caesars eigen boek.
Tongeren, een Romeinse stad
Kort voor het begin van onze jaartelling ontstaat Atuatuca Tungrorum, het latere Tongeren, aan de grote weg van Bavay naar Keulen. Het wordt de hoofdplaats van de Tungri en een venster op hoe onze streken Romeins werden.
With Kaft PlusHet edict van Milaan
In 313 spreken de keizers Constantijn en Licinius in Milaan af dat iedereen in het Romeinse Rijk vrij mag geloven, ook christenen. Na eeuwen van wisselende vervolging krijgt de kerk haar bezittingen terug en een plaats in het rijk.
With Kaft Plus
On the timeline
- 57 BC – 53 BCCaesar en de Belgen
- 54 BCAmbiorix en de Eburonen
- c. 10 BCAtuatuca Tungrorum
- 358Franken in Toxandrië
- c. 2500 BCStonehenge krijgt zijn grote stenen
- c. 776 BCDe eerste Olympische Spelen
- c. 508 BCDemocratie in Athene
- 27 BCRome wordt een keizerrijk
- 313Christenen mogen vrij geloven
- 476Het einde van het West-Romeinse Rijk
- c. 2560 BCDe grote piramide van Gizeh
- c. 2500 BCDe steden van de Indus
- c. 1754 BCDe wetten van Hammurabi
- c. 551 BC – 479 BCConfucius
- 221 BCDe eerste keizer van China
- c. 30Jezus van Nazareth gekruisigd