Vaardigheid 5 · 10-14 jaar
Feit of mening?
Een feit kun je nagaan in bronnen. Een mening is een oordeel. Je leert ze uit elkaar halen, ook als ze in één zin door elkaar staan.
ConceptNog niet nagelezen door een historicus of leerkracht geschiedenis.Waarom
Geschiedenisboeken, documentaires en toespraken mengen vaak feiten en oordelen. Wie dat ziet, laat zich minder makkelijk iets aanpraten.
Snap het
Een feit is een uitspraak die je kunt controleren in bronnen: 'In 1302 werd bij Kortrijk gevochten.' Ook een feit kan fout zijn, maar dan kun je dat aantonen.
Een mening is een oordeel: 'de mooiste', 'de beste', 'had moeten', 'een held'. Daarover kun je argumenten geven, maar je kunt het niet bewijzen.
Let op zinnen als 'Volgens Caesar waren de Belgen de dappersten.' Dat Caesar dit schreef, is een feit. Of de Belgen echt de dappersten waren, is een oordeel.
Vraag: kan ik dit nagaan in een bron? Zo ja, een feit. Is het een oordeel met woorden als 'beste' of 'had moeten'? Dan een mening.
Zie het op een bron
"Op 11 juli 1302 versloegen Vlaamse milities bij Kortrijk het Franse ridderleger. Het was de schitterendste overwinning uit onze geschiedenis."
Is de eerste zin een feit of een mening?Toon
Een feit: datum, plaats en uitkomst staan in kronieken van beide kanten.
En de tweede zin?Toon
Een mening: 'de schitterendste' is een oordeel, en 'onze' kiest al een kant.
Wat leert die tweede zin ons wel?Toon
Hoe de schrijver en zijn tijd naar 1302 keken. Een mening is ook een spoor.
Valkuilen
Niet zo: Een fout feit is een mening.
Wel zo: Een foute uitspraak die je kunt nagaan, is een fout feit, geen mening.
Niet zo: Als veel mensen iets vinden, wordt het een feit.
Wel zo: Een oordeel blijft een oordeel, ook als het populair is. Dat veel mensen het vinden, is wel een feit.
Doe het
Kies een niveau. Vijf na elkaar juist, dan kun je dit.
Met Kaft PlusWil je alle onderwerpen? Open ze met Kaft Plus
Maak er een oefenblad vanAan tafel
Kies een gebeurtenis die je belangrijk vindt. Zeg er één feit en één mening over. Waaraan hoor je het verschil?